Rola witaminy D w ciąży i laktacji

Witamina D jest związkiem, który ma szeroko udowodnione znaczenie w utrzymywaniu prawidłowej równowagi organizmu. Odgrywa istotną rolę
w procesach zapalnych i kancerogenezie dzięki silnemu wpływowi na układ immunologiczny, korzystnie wpływa na układ sercowo naczyniowy a także pozwala zachowa prawidłową gospodarkę wapniowo-fosforanową.

Pierwszym istotnym działaniem witaminy D w przebiegu ciąży jest wpływ na implantację łożyska – prawidłowe wysycenie organizmu witaminą D znacznie zmniejsza ryzyko poronienia i śmierci noworodków.

W czasie ciąży dochodzi do niewielkiego (2-4%) ubytku masy kostnej matki. Ubytek może być nasilany przez niedobory wapnia i witaminy D w
diecie. Wynika to z funkcji regulatorowej witaminy D, jaką pełni ona w gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu.
Działanie na układ kostno-szkieletowy nie ogranicza się do organizmu mamy – prawidłowe stężenie witaminy D minimalizuje ryzyko wystąpienia krzywicy u dzieci na skutek zaburzenia mineralizacji szkieletu, a także ryzyko późniejszego zachorowania na osteoporozę.

Wpływ witaminy D na zdrowie mamy i rozwój płodu

Pierwszym istotnym działaniem witaminy D w przebiegu ciąży jest wpływ na implantację łożyska – prawidłowe wysycenie organizmu witaminą D znacznie zmniejsza ryzyko poronienia i śmierci noworodków.

W czasie ciąży dochodzi do niewielkiego (2-4%) ubytku masy kostnej matki. Ubytek może być nasilany przez niedobory wapnia i witaminy D w diecie. Wynika to z funkcji regulatorowej witaminy D, jaką pełni ona w gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu.
Działanie na układ kostno-szkieletowy nie ogranicza się do organizmu mamy – prawidłowe stężenie witaminy D minimalizuje ryzyko wystąpienia krzywicy u dzieci na skutek zaburzenia mineralizacji szkieletu, a także ryzyko późniejszego zachorowania na osteoporozę.

Zwiększone spożycie witaminy D w czasie ciąży redukuje ryzyko wystąpienia alergii u dziecka, jak również minimalizuje częstość występowania infekcji dróg oddechowych u dziecka. Dzieje się tak ze względu na obecność receptorów dla tej witaminy na powierzchni komórek układu odpornościowego – związanie witaminy D z receptorem powoduje zwiększenie aktywności komórek typu natural killer, limfocytów T i B oraz neutrofilów.

Źródła witaminy D

Jednym ze źródeł witaminy D w organizmie jest jej synteza skórna, występująca pod wpływem promieniowania UVB.
W Polsce zapotrzebowanie dobowe za pomocą syntezy skórnej można pokryć jedynie w okresie od kwietnia do października najlepiej pomiędzy godziną 10 a 15, przy 10-15 minutowej ekspozycji przedramion oraz nóg. Należy mieć na uwadze fakt, że stosowanie kremów z filtrami UV obniża wydajność syntezy skórnej. W pozostałych miesiącach zalecana jest suplementacja tą witaminą, jednak dawka powinna być dostosowana po uprzednim oznaczeniu poziomu tej witaminy we krwi.

Kolejnym źródłem witaminy D jest dieta – znajduje się ona zarówno w pokarmach pochodzenia zwierzęcego jak i roślinnego – węgorz, łosoś, śledź, żółtko jaja, sery żółte, mleko, masło i niektóre grzyby. Dobrym, choć często niewystarczającym źródłem witaminy D jest tran, o którym można przeczytać tutaj.

Szacuje się, że niedobór tej witaminy występuje u aż 90% populacji naszego kraju. Wynika to przede wszystkim z szerokości geograficznej, a także na zbyt niskie spożycie produktów bogatych w tę witaminę. Istnieje kilka grup ryzyka występowania znacznego niedoboru tej witaminy, w których znajdują się między innymi ciężarne i kobiety karmiące oraz niemowlęta.

Suplementacja witaminą D – zalecane dawki wg. rekomendacji dla Europy Środkowej

 

Opracowanie: Anna Kobielska – magister farmacji, dietetyk i instruktor fitness. Swoje wielokierunkowe wykształcenie zawdzięcza udziałom w licznych kursach, szkoleniach i webinarach.

Konsultacja merytoryczna dr n.med. Lucyna Kobielska